Pożegnalne wystąpienie kanclerza Adenauera

P

Przygotowując się do wykładu z historii Niemiec po 1945 r., po raz kolejny sięgnąłem do pożegnalnego wystąpienia kanclerza Adenauera z 15 października 1963 r. Przed laty przetłumaczyłem je i opublikowałem w tomie „Adenauer a Europa”. Niestety, z powodu izolacji, nie posiadam egzemplarza tej książki w domu, nie mogę też znaleźć wersji elektronicznej w komputerze. Postanowiłem raz jeszcze przetłumaczyć to ważne wystąpienie. Lektura po latach, zwłaszcza w kontekście relacji między rządzącymi, większością parlamentarną a opozycją, nic nie straciła na aktualności.

Przygotowanie do zajęć

Od kilku tygodni jesteśmy praktycznie odcięci od bibliotek. Nie każdy ma odpowiednio wyposażoną bibliotekę w domu, czy wszystkie potrzebne materiały na twardym dysku. Mimo że nie mogę narzekać ani na jedno, ani na drugie (natomiast rodzina narzeka na pączkujące wszędzie stosy i stosiki książek…), dostrzegłem jednak także u mnie pewne braki.

Oczywiście, w przypadku zajęć z historii Niemiec najłatwiej byłoby zadać źródła, czy literaturę w języku naszego sąsiada. Niestety, efekty byłyby poniżej oczekiwań i potrzeb. W grupie słuchaczy wykładu nikt nie zadeklarował znajomości niemieckiego. Można na to spojrzeć w dwojaki sposób. Albo faktycznie nikt w grupie tego języka nie zna, albo zadziałał mechanizm obronny.

Przyznanie się oznaczałoby studiowanie materiałów w tym języku, w dodatku w specyficznym momencie.

Konieczne tłumaczenia

Obecny kryzys pokazał jeszcze inny problem. Nie dysponujemy wyborami źródeł do zajęć w wersji elektronicznej. Może nie dotyczy to innych przedmiotów, ale w przypadku moich, z historii Niemiec, jest to sprawa rzucająca się w oczy. Oczywiście, mogę bez większych problemów nawiązać zdalny kontakt ze studentami.

Jakość połączenia zależy wprawdzie od jakości łączy internetowych, ale generalnie jakoś się udaje. W ten sposób mogę zrealizować różne zajęcia, od wykładu po ćwiczenia. W czasie wykładu korzystam z prezentacji multimedialnej, zachęcam też studentów do zadawania pytań przed i po wykładzie (funkcja czatu).

Jak dotąd, mało kto ze studentów korzysta z tej możliwości, ale może to się zmieni. Tłumaczenia tekstów źródłowych przydatne są podczas wykładów, ale i jako materiał do pracy własnej studentów.

Ostatnie przemówienie K. Adenauera w Bundestagu jako kanclerza

Przemówienie Adenauera może być odczytane w różny sposób. Jest dokumentem historycznym określonej epoki, ale także tekstem ponadczasowym, o uniwersalnym wręcz przesłaniu. W wystąpieniu tym Adenauer spojrzał na 14 lat swych rządów, zrekapitulował je pod kątem sukcesów i porażek (a tych drugich było stosunkowo niewiele).

Jego rozważania o odzyskaniu przez Niemcy zaufania w Europie / świecie po 1945 r. godne są przypomnienia. Pierwszy kanclerz baczną uwagę zwrócił także na system polityczny nowych Niemiec (ich demokratycznej części), relacje między rządzącymi a parlamentem, większością parlamentarną a opozycją.

Ta część rozważań – mimo upływu dziesięcioleci – nic nie straciła na aktualności, pozostaje wyzwaniem dla każdej demokracji, także polskiej.

Zdjęcie: Adenauer w Bundestagu. Rozmawia ze swym przyjacielem, bankierem i politykiem, posłem do Bundestagu, Robertem Pferdmengesem, Bonn, 4.05.1960, Bundesarchiv, B 145 Bild-F008112-0015 / Steiner, Egon / CC-BY-SA 3.0.

Tekst wystąpienia w moim tłumaczeniu dla abonentów Biuletynu.

O autorze

Krzysztof Ruchniewicz

Niemcoznawca, historyk, fotograf, bloger, fan nowoczesnych technologii, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego i szef Centrum Willy'ego Brandta U. Wr. we Wrocławiu.

Wstaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Krzysztof Ruchniewicz

Niemcoznawca, historyk, fotograf, bloger, fan nowoczesnych technologii, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego i szef Centrum Willy'ego Brandta U. Wr. we Wrocławiu.

Newsletter „blogihistoria”

Zamawiając bezpłatny newsletter, akceptuje Pan/Pani zasady opisane w Polityce prywatności. Wypisanie się z prenumeraty newslettera jest możliwe w każdej chwili.

Najnowsze publikacje

Więcej o mnie

Kontakt