W sąsiedztwie ruin kaplicy św. Sylwestra w Bochum znajdują się dwa nagrobki. Na jednym widnieje cytat z Listu do Koryntian: „Die Liebe höret nimmer auf” („Miłość nigdy nie ustaje”), na drugim proste: „Auf Wiedersehn” („Do zobaczenia”). Te dwie inskrypcje – jedna mówiąca o wieczności, druga o ponownym spotkaniu – dobrze oddają charakter tego miejsca. (więcej…)
Po przekroczeniu bramy prowadzącej do Villi Hügel trudno oprzeć się wrażeniu, że wchodzi się nie tylko do dawnej rezydencji przemysłowej dynastii Kruppów, lecz także do przestrzeni symbolicznej – miejsca, w którym przez dziesięciolecia koncentrowała się władza gospodarcza, polityczna i społeczna Niemiec. Monumentalna bryła willi, jej położenie na wzgórzach górujących nad Zagłębiem Ruhry i otaczający ją park tworzą scenerię, która sprzyja refleksji nad historią – także tą trudną i niejednoznaczną. (więcej…)
Inspiracją do tego eseju był artykuł Piotra Hellera opublikowany 20 marca 2026 roku w „Frankfurter Allgemeine Zeitung” pod tytułem „Denkt hier noch jemand selbst?” Heller stawia w nim pytanie o skutki delegowania myślenia na maszyny — w szkołach, na uczelniach i w życiu codziennym. Kilka zawartych tam obserwacji uznałem za dogodny punkt wyjścia do szerszych refleksji.
Przed laty, podczas pobytów w Chinach, Korei Południowej i Japonii, wielokrotnie stykałem się z ostrymi sporami o historię. Wówczas po raz pierwszy zobaczyłem, jak duże nadzieje wiązano w Azji z europejskimi doświadczeniami wspólnych podręczników. Z tych rozmów, napięć i sporów narodził się jeden z najciekawszych projektów transnarodowego pisania historii – wspólny podręcznik przygotowany przez badaczy z Chin, Japonii i Korei Południowej.
(więcej…)
Informacja dotarła do mnie dopiero teraz. Przeglądając zgromadzone materiały do pracy nad historią gminy Jelcz-Laskowice w XX wieku, natrafiłem ponownie na nazwisko Shlomo Graber. Był on autorem wojennych wspomnień, które kilka lat temu publikowałem we fragmentach. Shlomo Graber zmarł w Bazylei pod koniec sierpnia 2025 roku w wieku 99 lat. Był jednym z ostatnich – a być może już ostatnim – więźniem byłego niemieckiego obozu pracy AL Fünfteichen. Warto przypomnieć jego losy.
(więcej…)
professor of modern history, photographer - @blogifotografia, blogger - @blogihistoria and podcaster - @2hist1mikr. Personal opinion
