Historia Europy w mikroskali

Jak opowiedzieć w sposób interesujący i przekonujący dzieje Wrocławia po 1945 roku? Jakich środków należy użyć? Na co zwracać szczególną uwagę? Przez cały dzień w kinie Nowe Horyzonty Ośrodek Pamięć i Przyszłość (OPiP) prezentował swój sztandarowy projekt: wystawę, która ma być otwarta w sierpniu przyszłego roku w historycznym budynku zajezdni autobusowej przy ul. Grabiszyńskiej. Przygotowano prezentacje i panele dyskusyjne. Zwieńczeniem całodniowych obrad było szczegółowe przedstawienie koncepcji i planu wystawy, którego dokonali dyrektor OPiP, Marek Mutor, jego zastępca, dr Wojciech Kucharski oraz autor projektu plastycznego wystawy, Marek Stanielewicz.

2015-10-27_zajezdnia_prezentacja (2 von 9)

Od lewej: dr Wojciech Kucharski, Marek Stanielewicz, Marek Mutor

Przed prawie dekadą projekt utworzenia nowego muzeum we Wrocławiu wzbudził sporo kontrowersji i emocji. Mówiło się o budowie Muzeum Ziem Zachodnich i idei przypisywało współczesny konkretny kontekst polityczny. Zastanawiano się, czy wystawa taka ma sens i czy nie przyczyni się do reaktywacji powojennych mitów. Pracownicy Ośrodka swą kilkuletnią pracą, zaangażowaniem i kreatywnością rozwiali te wątpliwości. Przekonali, że osobne zajęcie się najnowszą historią miasta i regionu jest potrzebne, oczekiwane i nie ma nic wspólnego z odgrzewaniem propagandowej opowieści o „powrocie do Macierzy“. Dzisiejsza prezentacja potwierdziła nie tylko otwarte, zróżnicowane podejście, ale i europejski charakter projektu, który jest już bardzo zaawansowany. Wrocław, z jego złożonymi dziejami, jest traktowany jako przykład uniwersalnej historii, która może być zrozumiana przez każdego człowieka. Jak wyraził to jeden z uczestników debaty, dr Kucharski, jest to przecież po prostu historia Europy, choć w mikroskali.

2015-10-27_zajezdnia_prezentacja (5 von 9)

Dzisiejsza konferencja pozwoliła na dość szczegółowe przedstawienie opracowywanej już wystawy, jak i programu działalności Centrum Historii Zajezdnia. Jeśli te założenia zostaną zrealizowane, Wrocław otrzyma nowoczesny ośrodek (koszt ma wynieść 36 mln zł), zajmujący się nie tylko popularyzacją najnowszej historii, ale i jej dokumentacją i badaniami. Ma to być miejsce, w którym przeszłość przedstawia się z perspektywy zróżnicowanych doświadczeń pokoleń wrocławian. Bardzo widoczne jest nastawienie OPiP na pozyskiwanie świadectw indywidualnych, preferowanie „historii bliskiej“, co uważa się za jedną z trafniejszych dróg docierania do opinii publicznej. Ma to być również placówka aktywnie uczestnicząca w życiu kulturalnym Wrocławia, inspirująca i goszcząca różne wydarzenia.

2015-10-27_zajezdnia_prezentacja (6 von 9)

Sama wystawa, zlokalizowana w historycznym miejscu na powierzchni ok. 1,3 tys. m. kw., będzie się składała z kilku wielkich bloków tematycznych. Przedstawione w nich będą wydarzenia będące prologiem wielkich zmian 1945 roku (przede wszystkim wojna), proces osadnictwa i oswajania miasta, jego rozwój kulturalny (od świata nauki po jazz i piosenkę aktorską), życie pod ciśnieniem opresyjnego systemu politycznego i dążenia wrocławian do odzyskania wolności i ludzkiej autonomii (zwłaszcza okres „Solidarności“). Nie zabraknie też mocnego przesłania moralnego związanego ze słynnym listem biskupów polskich do biskupów niemieckich, którego autorem był wrocławski arcybiskup Bolesław Kominek.

2015-10-27_zajezdnia_prezentacja (3 von 9)

Zespół autorski przybliżył również nieco konkretne pomysły prezentacji materiałów na wystawie, oczywiście bez zdradzania wszystkiego. Kilka razy podkreślano zamiar tworzenia odbiorcom możliwości rozmaitych interakcji z wystawą, tak by jej zwiedzanie nie było biernym przyswajaniem kolejnych treści, a raczej zachęcało do refleksji i konfrontowania, czasem weryfikowania własnego poglądu. Zaręczono również, że nie zostanie ona zdominowana przez multimedia, choć oczywiście zaplanowano ją w sposób bardzo nowoczesny. Konferencję transmitowano w internecie i tam odsyłam osoby zainteresowane uzyskaniem bardziej szczegółowych informacji o wystawie.

Autor: Krzysztof Ruchniewicz

Historia najnowsza, badania i nauczanie, historia w przestrzeni publicznej, blog i … / Zeithistoriker, Lehre und Forschung, PH, Blog und …

Skomentuj