Pamięć po komunizmie

Jaka jest pamięć o ofiarach reżymu Lenina i jego następców w dawnych krajach komunistycznych i na świecie? W jaki sposób się przejawia? Jakie charakterystyczne elementy komemoracji są widoczne? Na te pytania próbują odpowiedzieć trzy autorki: Anna Kaminsky, Ruth Gleinig i Lena Ens starannie wydanej publikacji pt. „Muzea i miejsca pamięci. Pamięć o ofiarach komunistycznych dyktatur”. Właśnie trafiała ona do niemieckich księgarni. Z W książce zajęto się 119 miejscami pamięci z 35 państw, w tym Polski.

Czytaj dalej

Wstydliwy portret

W trakcie pracy nad antologią tekstów o Wrocławiu, która wkrótce ukaże się drukiem w wydawnictwie Via Nova, szukałem ilustracji, które pokazywałyby Wrocław w okresie III Rzeszy. Moją uwagę zwróciło zdjęcie Auli Leopoldyńskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Za ławami dla rektorów stał prosty postument z czyimś popiersiem. Był to portret wodza III Rzeszy, Adolfa Hitlera, dłuta znanego wrocławskiego artysty, Theodora von Gosena (1873-1943). Jak doszło do jego wykonania i umieszczenia w tak szacownym miejscu, pełnym wizerunków postaci historycznych?

Czytaj dalej

Mural na sto

Już za kilka tygodniu będzie można podsumować obchody stulecia odzyskania niepodległości. Zaplanowanych było mnóstwo różnego typu wydarzeń. Są one realizowane także w małych miejscowościach. W Jelczu-Laskowicach, moim najbliższym mieście, odsłonięto w połowie września na jednym z bloków mural1. Zwrócił on moją uwagę prostotą wykonania oraz zgrabnym nawiązaniem do przeszłości miasta.

Czytaj dalej

Reparacje / odszkodowania. Kolejna odsłona

W ostatnich dniach relacjonowano w mediach1 naukową konferencję na temat niemieckich reparacji / odszkodowań dla Polski po 1945 r., która odbyła się w Warszawie 6 września2. Nie uczestniczyłem w niej, więc nie będę komentować medialnych doniesień (być może wkrótce w necie będzie udostępniony zapis prowadzonych dyskusji). Chcę natomiast podzielić się jednym z dokumentów, który ostatnio znalazłem. Rzuca on ciekawe światło na stosunek kanclerza RFN, Helmuta Kohla do reparacji / odszkodowań na kilka miesięcy przez zjednoczeniem Niemiec. Dotąd, o ile wiem, wątek podniesiony przez niemieckiego przywódcę nie pojawił się, a warto go przybliżyć.

Czytaj dalej

Mauzoleum Cadorny

W czasie zwiedzania malowniczych miejscowości nad Lago di Maggiore warto zatrzymać się m.in. w Pallanzy. Obok niejako standardowych atrakcji: pięknego nadbrzeża, zabytkowych kościołów i ogrodów, uważny turysta natknie się na mniej idylliczne pamiątki, związane z dramatycznym XX w. Należy do nich mauzoleum marszałka Luigiego Cadorna, kontrowersyjnego dowódcy z czasów Wielkiej Wojny. Na tym przykładzie można pokazać, jak Włosi obchodzą się z bagażem przeszłości. Mauzoleum wzniesiono w 1932 r, Wśród elementów je zdobiących odnajdujemy symbole epoki Mussoliniego.

Czytaj dalej