Historyczne harce w parkach rozrywki

W czwartek wieczorem telewizja ZDF wyemitowała wydanie specjalne popularnego programu „Neo Magazine Royale“. Gospodarz audycji, Jan Böhmermann oraz jego redakcyjny kolega, Ralf Kabelka zajęli się problemem niemieckiej pamięci historycznej. Przedstawili widzom nową inicjatywę, „Projekt Park Rzeszy / Unternehmen Reichspark“, której cel określili jako nowe podejście do okresu nazizmu i zamiar utworzenia tematycznego parku rozrywki. W ten szokujący sposób autorzy odnieśli się do modnego dzisiaj w świecie sposobu opowiadania o historii poprzez różnego rodzaju rekonstrukcje historyczne.

Czytaj dalej

Polityka symboli

Przed kilku laty opublikowałem artykuł na temat ówczesnych relacji polsko-niemieckich. Stwierdziłem w nim, że polityka symboli skończyła się. Tak mi się wydawało. Byłem przekonany, że wieloletnia intensywna współpraca i sieć wymiany uporają się z „fatalizmem wrogości“, a oba państwa w przyszłości będą kooperować na normalnych, sąsiedzkich warunkach. Dzisiaj przyznaję, że myliłem się. Moje podejście było zbyt… technokratyczne? Nadal potrzebujemy symboli. Być może pomnik poświęcony polskim ofiarom II wojny światowej spełni taką rolę.

Czytaj dalej

Manifest europejski

Czy 11 listopada jest tylko wyjątkową datą w kalendarzu polskich świąt narodowych? Doniesienie medialne pełne biało-czerwowych barw mogą nas w tym utwierdzać. Jednak to ważny dzień także dla Europy. Grupa europejskich intelektualistów postanowiła przypomnieć o wydarzeniach z listopada 1918 r.  Uważają bowiem, że prawie 100 lat po Wielkiej Wojnie, która rozpoczęła się jako konflikt europejski, nadal trzeba apelować i przypominać o podstawowych wartościach, jakimi są: prawa człowieka, wolność słowa, praworządność i przestrzeganie prawa. Poniżej zamieszczam pełny tekst manifestu.

Czytaj dalej

Prof. Klaus Zernack (1931-2017)

Dialog polsko-niemiecki nie osiągnąłby takiego stopnia rozwoju, w dodatku na wielu polach, gdyby nie wieloletnie zaangażowanie i konsekwentnie otwarta postawa szeregu wybitnych osobistości z obu stron. Na polu kontaktów naukowych taką znaczącą postacią był prof. Klaus Zernack. Dzisiaj otrzymałem smutną wiadomość, że ten jeden z najwybitniejszych historyków niemieckich, znawca historii Europy Środkowo-Wschodniej i stosunków polsko-niemieckich zmarł w ubiegły czwartek. Był autorem ważnych, przełomowych prac naukowych, wychowawcą licznych magistrantów i doktorantów. Zaproponowane przez Niego podejście do badania historii relacji polsko-niemieckich jako dziejów wzajemnym oddziaływań w długim trwaniu (Verflechtungsgeschichte) pozostanie jedną z podstawowych metod badawczych, Jego trwałym osiągnięciem i naukowym testamentem.

Czytaj dalej

Dwa filmy, dwie wizje historii

W połowie września 2017 roku, dwa dni przed rocznicą agresji ZSRR na Polskę, wyemitowano na popularnym kanale YouTube film pt. „Niezwyciężeni”. Do dzisiaj (4.11.2017) obejrzało go ponad 1,6 mln osób. Film w reżyserii Michała Misińskiego wykonała na zlecenie Instytutu Pamięci Narodowej (dalej IPN), znana z wcześniejszych, podobnych realizacji polska firma, Fish Ladder. Miał był pokazywany w kraju i zagranicą. Narratorem wersji anglojęzycznej jest znany m.in. z serialu „Gra o Tron“ aktor, Sean Bean. W ostatnich dniach zastąpił on film pokazywany dotąd na wystawie Muzeum II wojny światowej. To pierwsza tak poważna zmiana w wystawie przygotowanej pod kierownictwem prof. P. Machcewicza, usuniętego w początkach tego roku ze stanowiska dyrektora MIIWŚ. Włączony został element nie pasujący do scenariusza wystawy, zmieniejacy zasadniczo jej epilog.

Czytaj dalej