Najnowsze wpisy

Zanik krytycznych recenzji

Z

Od kilku lat mam wrażenie, że recenzje krytyczne w naukach historycznych przeżywają kryzys. Jakie są jego przyczyny? Przecież jest to w końcu podstawowe narzędzie rozwoju nauki. Czyżby przyjęło się, że recenzja musi być pozytywna, niezależnie od jakości pracy? A może należy pisać recenzje tylko dobrych książek, oszczędzając sobie stresów związanych z reakcją autorów? Jeśli recenzja jest negatywna, zdarza się, że autorzy przyjmują ją z niedowierzaniem, czy wręcz niechęcią, uznając za osobisty atak. Czy recenzowanie ma jeszcze zatem sens? (więcej…)

W obronie polskich historyków

W

Stowarzyszenie Historyczek i Historyków Niemiec (Verband der Historiker und Historikerinnen Deutschlands, VHD), największa organizacja branżowa, wystąpiła z jednoznacznym oświadczeniem w obronie polskich historyków. Tekst w moim tłumaczeniu zamieszczam poniżej:

VHD potępia proces Barbary Engelking i Jana Grabowskiego

 

VHD przyłącza się do oświadczenia Międzynarodowego Sojuszu na rzecz Pamięci o Holokauście (IHRA) i zwraca uwagę, że Polska jest członkiem tego sojuszu. Zdecydowanie potępiamy fakt, że Barbara Engelking i Jan Grabowski, dwoje znanych badaczy Holokaustu, jest atakowanych na drodze prawnej z powodu wyników swoich badań. Chodzi o kilka linijek tekstu i dwa przypisy w 1700-stronicowym dwutomowym dziele, które zredagowali, pt. „Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski”.

 

Zdolność każdego społeczeństwa do komunikowania się na temat własnej historii jest wielkim bogactwem. Kiedy dobrze uzasadnione wyniki badań nie są rozważane w dyskursie naukowym lub publicznym, ale trafiają do sądu, oznacza to, że wyrządzono już wiele szkód. Z wielkim niepokojem patrzymy na znaczący potencjał zastraszania i upolitycznienia badań historycznych, który się z tym wiąże. Stanowi tonie tylko poważne zagrożenie dla badań, ale także dla zrozumienia historii przez społeczeństwo, co jest podstawowym elementem więzi społecznej.

Oczekiwane oświadczenie

O

Dobrze się stało, że dzień przed ogłoszeniem wyroku w sprawie prof. prof. B. Engelking i J. Grabowskiego głos zabrało największe i najstarsze stowarzyszenie historyczek i historyków, Polskie Towarzystwo Historyczne. Nie będę na gorąco komentować treści. Każdy może się z nią zapoznać. Przez jednych oświadczenie może być potraktowane jako zachowawcze, przez innych jako zbyt daleko idące. Niezależnie od tego cieszę się, że PTH zdobyło się na ten krok i gest.

Historyk a paragrafy

H

Za kilka dni zostanie ogłoszony wyrok w sprawie pozwu przeciwko prof. prof. Barbarze Engelking i Janowi Grabowskiemu. Nie trzeba ich bliżej przedstawiać, podobnie jak stawianych im zarzutów1. O procesie i książce, która stała się jego oficjalnym powodem, pisano dużo i szczegółowo2. W obronie historyków wystąpiły międzynarodowe organizacje zrzeszające badaczy tej dyscypliny, wsparcie przekazały także niektóre środowiska krajowe3. Zaskakujący jest brak stanowiska najstarszej organizacji skupiającej historyków i historyczki w Polsce, Polskiego Towarzystwa Historycznego. Czy władze tej organizacji nie dostrzegają ogromnych zagrożeń dla wolności badań historycznych? Jak pogodzić milczenie ze strony władz towarzystwa z przekazanym niedawno do konsultacji Kodeksem etyki? (więcej…)

Krytyczne wydanie „Mein Kampf” po polsku

K

Do księgarni trafiło pierwsze krytyczne wydanie „Mein Kampf” przetłumaczone na język polski. Autorem przekładu i komentarza naukowego jest prof. Eugeniusz Cezary Król z Instytutu Nauk Politycznych PAN. Nie miałem w rękach jeszcze polskiego wydania, czekam na przesyłkę. Natomiast w 2016 roku uczestniczyłem w Monachium w prezentacji krytycznego wydania po niemiecku o imponującej objętości, na którą w dużej części złożyły się obszerne komentarze i drobiazgowe przypisy. Wydanie po polsku z pewnością będzie oceniane na tym tle. Być może będzie wywoływać pytania nie tylko o formę i poziom opracowania naukowego, ale i zasadność przygotowania niezależnej edycji. (więcej…)

Krzysztof Ruchniewicz

historyk, niemcoznawca, profesor tytularny, dyrektor Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy’ego Brandta, fotograf, bloger i podcaster.

Newsletter „blogihistoria”

Zamawiając bezpłatny newsletter, akceptuje Pan/Pani zasady opisane w Polityce prywatności. Wypisanie się z prenumeraty newslettera jest możliwe w każdej chwili.

Najnowsze publikacje

Więcej o mnie

Kontakt