Groby i pamięć

1 listopada myślami jesteśmy z naszymi zmarłymi, krewnymi, przyjaciółmi, znajomymi. Odwiedzamy ich groby, spotykamy się z rodziną i wspominamy. Część z nas odbywa także te wyjątkowe doroczne wędrówki, w czasie których zatrzymujemy się przy różnych mogiłach, czytamy napisy nagrobne osób nam nieznanych, a jednak jakoś bliskich, rekonstruujemy w myślach ich losy. Tradycją Uniwersytetu Wrocławskiego stało się zapalanie symbolicznego znicza na grobach osób związanych z naszą Alma Mater. Pieczę nad akcją od trzech lat sprawuje Uniwersytecki komitet ds. opieki nad grobami osób zasłużonych dla UWr, a o sprawne jej przeprowadzenie dba Kamilla Jasińska. Uruchomiono stronę internetową, a w tym roku opublikowano też Przewodnik po cmentarzu św. Wawrzyńca, na którym spoczywa wielu pracowników naszej uczelni.

Arrow
Arrow
Slider

Na stronie internetowej Komitetu ds. opieki nad grobami osób zasłużonych dla UWr czytamy m.in.:

(…) Jeśli chcemy poznać i jednocześnie współtworzyć historię Wrocławia i naszej Alma Mater, musimy pamiętać o tych, którzy naszą uczelnię – nie tylko w sensie materialnym – odbudowali po powojennych zniszczeniach, zorganizowali, stworzyli jej naukowy dorobek i wykształcili kilka pokoleń polskiej inteligencji. Korzystając na co dzień z dorobku intelektualnego oraz myśli i osiągnięć naszych nieżyjących poprzedników, przede wszystkim wielkich uczonych, jesteśmy zobligowani do pielęgnowania pamięci o nich czego wyrazem jest troska o miejsca ich spoczynku. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której „grób zarośnie, pamięć się zatrze“ (Kornel Ujejski).

Ten apel nie pozostał bez echa. Od dwóch lat sporządzane są wykazy osób zasłużonych dla uczelni a poczywających na cmentarzach wrocławskich, porządkowane ich groby (często były już zaniedbane), zapalany jest symboliczny znicz. Opieką objęto ok. 350 grobów. To akcja godna najwyższych pochwał. Stanowi piękny przejaw istnienia akademickiej wspólnoty, która trwa ponad pokoleniami, troszczy się o pamięć o jej członkach w wymiarze symbolicznym, ale i jak przejawia się na bardziej zdawałoby się prozaicznym polu (uprzątnięcie grobu). Działania te przywracają naszej pamięci wybitne postacie wielkich uczonych, osób na różnych polach zasłużonych dla rozwoju naszej uczelni.

O ich wkładzie, osiągnięciach, na pozór, wiemy dużo. Ale jak ogromny udział miały te osoby w stworzenie instytucji i środowiska, w którym funkcjonujemy, przekonuje nas dopiero zebranie tych biografii. Służy temu starannie wydany plan-przewodnik po cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida. Umieszczono miejsca wiecznego spoczynku ponad stu osób. Znalazły się tam postacie ważne dla dziejów Wrocławia, przede wszystkim tych powojennych. Wśród nich jest wielu profesorów naszej Uczelni. Autorzy przewodnika, Kamilla Jasińska (UWr) oraz Marek Burak (Politechnika Wrocławska) we współpracy z proboszczem parafii katedralnej, ks. Pawłem Cembrowiczem, przygotowali krótkie biogramy zmarłych. Wydawca zadbał o atrakcyjną i praktyczną formę (krótka informacja o historii nekropolii, mapka z lokalizacją grobów, zdjęcia nagrobków). Przewodnik, rozprowadzany w punktach sprzedaży kwiatów i zniczy, i miejscach składania wypominków, jest „cegiełką” w równocześnie prowadzonej zbiórce na odnawianie kamieni nagrobnych. Z krótkiej obserwacji, którą przeprowadziłem kilka dni temu i dziś wynika, że cieszy się dużym zainteresowaniem wrocławian.

Zdjęcia pochodzą z cmentarza św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida we Wrocławiu.

Zob.
Marek Burak, Kamila Jasińska (we współpracy z ks. Pawłem Cembrowiczem), Cmentarz św. Wawrzyńca we Wrocławiu. Przewodnik, Wrocław 2017.

Autor: Krzysztof Ruchniewicz

Historia najnowsza, badania i nauczanie, historia w przestrzeni publicznej, blog i … / Zeithistoriker, Lehre und Forschung, PH, Blog und …

Skomentuj